InvestmentTalk – จิตวิทยากับการลงทุน (1)

ชาตรี โรจนอาภา, CFA, FRM ในทางปฏิบัติหุ้นก็เป็นสินค้าที่มีการซื้อขายเปลี่ยนมือกันเช่นเดียวกับสินค้าปกติ โดยนักลงทุนเป็นผู้กำหนดราคาของหุ้นตามอุปสงค์และอุปทานของนักลงทุนในแต่ละช่วงเวลาด้วยเหตุผลที่หลากหลาย เช่น ปัจจัยพื้นฐาน ปัจจัยเชิงเทคนิค การวิเคราะห์เชิงปริมาณ สภาพคล่อง หรือกระทั่งข่าวลือ ด้วยเหตุนี้ความเคลื่อนไหวของราคาหุ้นจึงมีส่วนถูกผลักดันด้วยจิตวิทยามวลชนของนักลงทุนอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ในเชิงวิชาการมีการศึกษาผลกระทบของปัจจัยด้านจิตวิทยามวลชนที่มีต่อราคาของหลักทรัพย์ที่รู้จักกันในชื่อ Behavioral finance ซึ่งเป็นที่แพร่หลายโดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วง 4-5 ปีที่ผ่านมา Behavioral finance เป็นศาสตร์ที่ว่าด้วยการนำเอาทฤษฎีที่เกี่ยวข้องกับพฤติกรรมทางสังคม อารมณ์ และความรู้สึกของมนุษย์มาอธิบายการตัดสินใจของนักลงทุนในสถานการณ์ต่างๆ รวมถึงผลกระทบของการตัดสินใจดังกล่าวที่มีต่อราคาสินทรัพย์ในแต่ละช่วงเวลา การศึกษาด้าน Behavioral finance ได้แสดงให้เห็นข้อโต้แย้งเกี่ยวข้องกับสมมุติฐานประสิทธิภาพของตลาดทุน (Efficient market hypothesis) พร้อมทั้งอธิบายถึงสาเหตุที่ทำให้ตลาดทุนไร้ประสิทธิภาพด้วยสาเหตุในด้านจิตวิทยา เช่น พฤติกรรมตอบสนองมากเกินไปหรือน้อยเกินไป (Over-react and Under-react) พฤติกรรมแห่ตามกัน (Herding ...

InvestmentTalk – ชีวิต..คือ การลงทุน

การลงทุนนั้นมีความสำคัญมาก คนโดยส่วนใหญ่คิดแค่ว่าการลงทุนคือ การทำธุรกิจ การลงทุนในหุ้น ตราสารหนี้ ทองคำ หรือลงทุนในอสังหาริมทรัพย์ โดยได้รับผลตอบแทนเป็นตัวเงินเท่านั้น แต่ยังมีการลงทุนที่ได้รับผลตอบแทนนอกเหนือจากตัวเงินได้แก่ ความสุขทางกายและใจ สามารถทำให้เราอยู่ในสังคมนี้ได้อย่างมีความสุขทุกๆวัน โดยไม่ต้องห่วงว่าอนาคตจะเกิดปัญหาอะไรเราก็มีความพร้อมที่จะรับมือ เนื่องจากมีการวางแผนการลงทุนเป็นอย่างดี โดยการลงทุนที่สำคัญของชีวิตมี 6 อย่างได้แก่ 1. ลงทุนเพื่อการศึกษา การศึกษาเป็นพื้นฐานที่สำคัญ เป็นการสร้างโอกาสที่ดีที่จะได้ทำงานดีๆ หรือทำให้เรามีทางเลือกในการทำงานเพิ่มมากขึ้น  บางคนอยากทำงานในสิ่งที่ตัวเองอยากทำแต่บางครั้งมีข้อจำกัดในด้านการศึกษา ทำให้พลาดโอกาสดีๆไป สำหรับการทำงานในเมืองไทยคงปฏิเสธไม่ได้ว่าสังคมไทยยังคงยึดติดกับวุฒิการศึกษา เพราะฉะนั้นเราควรที่จะศึกษาเพิ่มเติม ซึ่งการศึกษาสมัยนี้ขั้นต่ำควรจบปริญญาโท การลงทุนเพื่อการศึกษาไม่ได้หมายถึงการเรียนเฉพาะในมหาวิทยาลัยเท่านั้น แต่เราควรหาความรู้ใหม่ๆ หรือหาความรู้เพิ่มเติมให้กับเรื่องที่เราสนใจอยู่ตลอดเวลา เช่น การอ่านหนังสือแนวใหม่ๆที่ไม่เคยอ่าน บางทีเราอาจจะพบกับสิ่งที่เราชอบก็เป็นไปได้ หรือการหาความรู้เพิ่มเติมให้กับงานอดิเรกหรือสิ่งที่เราชอบ เพราะผมมองว่างานอดิเรกหรือสิ่งที่เราชอบอาจทำเงินให้เราได้ในอนาคตนอกเหนือจากงานประจำ 2. ลงทุนในการทำงาน งานเป็นแหล่งเงินทุนที่สำคัญ  ดังนั้นเราควรที่จะต้องพัฒนาตัวเองอยู่สม่ำเสมอ มั่นหาความรู้ใหม่ๆ เพื่อช่วยให้การทำงานของเรามีประสิทธิภาพเพิ่มมากขึ้นหรือเพื่อเพิ่มศักยภาพให้กับตัวเรา ...

InvestmentTalk – บริหารพอร์ตเก่งแค่ไหน วัดได้ด้วย Sharpe Ratio

ในปีที่ SET Index วิ่งขึ้นสูงเช่นนี้ เพื่อนักลงทุนคงกำลังยินดีกับมูลค่าสินทรัพย์ที่เพิ่มขึ้น แต่ต้องไม่ลืมว่า อัตราผลตอบแทนและความเสี่ยงเป็นของคู่กันอย่างเลี่ยงไม่ได้ ซึ่งโดยทั่วไป หากเราต้องการผลตอบแทนสูงขึ้น ความเสี่ยงเพื่อจะได้มาซึ่งผลตอบแทนนั้นย่อมสูงขึ้นตามไปด้วย นักลงทุนโดยส่วนใหญ่ มักจะวัดการดำเนินการของตัวเองด้วยการดูอัตราผลตอบแทนแต่ละปี โดยการนำมูลค่าเงินลงทุน ณ สิ้นงวด หารด้วย มูลค่าเงินลงทุนต้นงวด แล้ว ลบด้วย 1 (และหากมีการใส่เงินใหม่เพิ่มเติมระหว่างปี ก็ต้องปรับตัวหารให้สอดคล้องกันด้วย) เช่น ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2553 พอร์ตการลงทุนโดยรวมของเรามีมูลค่า 1,500,000 บาท (มูลค่าสิ้นงวด) ขณะที่เมื่อวันที่ 31 ธันวาคม 2553 มีมูลค่า 1,200,000 บาท (มูลค่าต้นงวด) ...

Investment Talk – Dow Jones นั้นสำคัญไฉน ทำไมต้องดู

                ใครที่สนใจและอยู่ในตลาดทุนมาระยะหนึ่ง จะพบว่ามีดัชนีตัวหนึ่งของอเมริกาที่สำนักข่าวทุกแห่งให้ความสนใจ และต้องรายงานความเคลื่อนไหวกันตลอด แถมพอดัชนีตัวนี้ตกลงมาแรงๆ ก็ทำให้ตลาดอื่นๆในโลกการลงทุนสะเทือนทั้งหมด ในทางตรงกันข้าม ถ้า Dow Jones สามารถบวกแบบเขียวเข้มๆให้ได้เห็นคืนใด เช้าวันนั้นตลาดหุ้นในเอเชียจะสดใสขึ้นมาทันที (ถ้าไม่มีปัญหาอื่นแทรกแซง) ถ้า Dow Jones สำคัญอย่างนั้นจริง เราก็จำเป็นต้องรู้ซักหน่อยว่าเพราะอะไร จริงไหมครับ                 ขอเล่าถึงจุดเริ่มต้นของดัชนี Dow Jones กันซักหน่อย ชื่อเต็มของดัชนีตัวนี้ก็คือ Dow Jones Industrial Average เราจะเห็นชื่อย่อในสำนักข่าวต่างประเทศว่า “DJIA” ส่วนตัวผมขอเรียกมันว่า Dow Jones แล้วกันครับ                 ดัชนี Dow Jones เป็นดัชนีตราสาทุน ...

Investment Talk – ลงทุนก่อนรวยกว่า

ตามที่ได้เขียนบทความเรื่อง “ชีวิตคือการลงทุน” (http://fundmanagertalk.com/investment-talk-life-is-investment/) ไว้เมื่อหลายเดือนก่อน  วันนี้มาคิดดูว่า จะถ่ายทอดให้ท่านผู้อ่านเห็นประโยชน์และพลังของการลงทุนอย่างชัดเจนได้อย่างไร จึงได้ลองสร้างสถานการณ์ของการลงทุนระยะยาว 40 ปี (สมมติเริ่มทำงานอายุ 20 ปี เกษียณอายุ 60 ปี รวมเวลาทำงาน 40 ปี) ในสินทรัพย์ประเภทต่างๆ โดยลองคำนวณใน 3 สถานการณ์คือ 1) มีเงินก้อนมาอยู่แล้ว 1,000,000 บาท 2) เริ่มต้นจากศูนย์แต่เก็บเงินไว้ลงทุนได้ปีละ 60,000 บาท (เดือนละ 5,000 บาท) และ 3) เริ่มต้นจากศูนย์แต่เก็บเงินไว้ลงทุนได้ปีละ 120,000 บาท (เดือนละ 10,000 ...

InvestmentTalk – ความเสี่ยง ไม่ได้น่ากลัว หากเข้าใจและบริหารเป็น

ในหนังสือและแบบเรียนทางการเงินหลายเล่มที่พูดคุย หรืออธิบายถึงระดับความเสี่ยงที่นักลงทุนรับได้นั้น มีความแตกต่างกันไป หากแต่เราทราบจริงๆแล้วหรือยังว่า ความเสี่ยงคืออะไร? ชีวิตจริง หากเราพูดถึงความเสี่ยง เรามักนึกถึงโอกาสที่จะเกิดเหตุร้าย หรือเหตุการณ์ไม่คาดฝัน ซึ่งมักเป็นในแง่ร้ายๆเสมอ ดังนั้นในมุมของการลงทุน นักลงทุนหน้าใหม่และหน้าเดิมๆทั้งหลายก็มองว่า ความเสี่ยง คือโอกาสขาดทุน โอกาสที่จะสูญเสียเงินต้น ในการลงทุน ความเสี่ยง (Risk) หมายถึง โอกาสที่นักลงทุนจะได้รับผลตอบแทนเพิ่มขึ้น หรือลดลง จากผลตอบแทนคาดหวัง หากแปลความหมายของมันดีๆ จะเห็นว่า ความเสี่ยงไม่ใช่เรื่องราวร้ายๆอย่างที่เราเข้าใจกันนะครับ แต่ความเสี่ยงนำมาซึ่งโอกาสในการสร้างผลตอบแทนที่สูงขึ้นให้แก่นักลงทุนอีกด้วย ขอยกตัวอย่างง่ายๆล่ะกัน ผลิตภัณฑ์ทางการเงินที่มีความเสี่ยงต่ำที่สุดในปัจจุบันที่เรารู้จักกันดีก็คือ เงินฝากธนาคาร สาเหตุที่เงินฝากธนาคารมีความเสี่ยงต่ำที่สุดก็เพราะ ปัจจุบันเรามีสถาบันรับประกันเงินฝาก อยู่ในสังกัดของกระทรวงการคลัง เป็นผู้รับประกันเงินต้นของผู้ออมเงินทั้งจำนวน ในกรณีที่ธนาคารนั้นไม่สามารถดำเนินงานได้ต่อ หรือมีปัญหา สถาบันประกันเงินฝากก็จะเข้ามาทำหน้าที่นี้ทันที ทำให้ผู้ฝากเงินมีความมั่นใจเพิ่มขึ้นในระดับหนึ่งว่า กรณีที่แย่ที่สุดที่จะเกิดขึ้น อย่างน้อยผู้ฝากก็ได้รับเงินต้นคืนอยู่ดี แต่แน่นอนครับ ...

InvestmentTalk – ชีวิตคือการลงทุน

หลังจากที่เราพูดคุยกันมาหลายเดือน ในเรื่องการลงทุนทั้งในเชิงวิชาการและเชิงปฏิบัติ ผมคิดว่าเรื่องดังกล่าวเป็นเพียงแค่เครื่องมือช่วยในการลงทุนเท่านั้น ไม่ว่าจะเป็นเพียงแค่หลักการลงทุนขั้นพื้นฐาน ไปจนถึงหลักวิศวกรรมทางการเงินที่ซับซ้อน ในความเห็นของผม หัวใจสำคัญที่สุดของการลงทุนคือการตั้งคำถามกับตัวเองว่า “ทำไมคนเราจึงต้องลงทุน?” และพยายามตอบคำถามนั้นกับตัวเอง ทำไมผมถึงลงทุน? ผมคิดว่าการลงทุนคือ “การยอมอดเปรี้ยวไว้กินหวาน” ซึ่งก็คือการยอมเสียสละความสุขในวันนี้เพื่อให้ได้ความสุขมากขึ้นในอนาคต และความจริงการลงทุนนั้นไม่ได้จำกัดอยู่ในเรื่องเงิน ๆ ทอง ๆ เท่านั้น หากยังได้ผสมอยู่ในวิถีชีวิตของทุกคนมาตั้งแต่เด็กจนผู้ใหญ่ ซึ่งบางท่านอาจจะไม่รู้ว่าสิ่งที่ทำอยู่นั้น แท้จริงแล้วก็คือการลงทุน การมีบุตรคือการลงทุน – ผมเคยถามเพื่อน ๆ และผู้ใหญ่หลาย ๆ ท่านว่า ทำไมถึงต้องการมีบุตร และคำตอบเกือบทั้งหมดก็คือว่าอยากให้บุตรเลี้ยงดูท่านตอบแทนในยามแก่เฒ่า ซึ่งทุกท่านคงมองเห็นภาพชัดเจนว่าการมีบุตรจะสร้างภาระต่อ บุพการีมากเพียงไร และยาวนานเพียงไรกว่าการลงทุนเลี้ยงดูบุตรหนึ่งคนจะออกดอกออกผลคือการที่บุตรกลับมาเลี้ยงดูท่านได้อย่างที่ต้องการ จึงกล่าวได้ว่าการลงทุนมีบุตร คือการยอมสละความสุขของตัวเองในวันนี้ และทุ่มเทกำลังกายกำลังใจตลอดจนกำลังทรัพย์ไปในการเลี้ยง ดูให้บุตรของท่านเติบใหญ่เพื่อให้สามารถเลี้ยงดูท่านได้ในอนาคต การศึกษาคือการลงทุน – เป้าหมายในการเข้ารับการศึกษาของหลาย ...

InvestmentTalk – เข้าใจกองทุนบำนาญ (บ้าง…)

เนื้อหาที่เขียนขึ้นวันนี้เพื่อให้ท่านผู้อ่านได้ เข้าใจลักษณะ ธรรมชาติ จุดประสงค์ ของกองทุนบำนาญให้มากขึ้น เพื่อประกอบเป็นความรู้ในการที่จะมองสถานการณ์ต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นกับบ้านเราในวันนี้อย่างไม่ปรุงแต่ง เพราะบางครั้ง คนเราชอบสรุปความอัตโนมัติว่าสิ่งใด “ผิด” หรือสิ่งใด “ถูก” จากความรู้สึกของเราเอง โดยละเลยความจริงบางประการไป กอง ทุนบำนาญมีหลายประเภท เช่น สำหรับพนักงานภาคเอกชนมีกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ สำหรับข้าราชการมีกองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการ ในอนาคตมีการผลักดันให้เกิดกองทุนบำนาญแห่งชาติ นอกจากนี้กองทุนรวมเพื่อการเลี้ยงชีพหรือ RMF ก็มีเป้าประสงค์คล้ายกับเป็นกองทุนบำนาญประเภทหนึ่ง ทั้งนี้ จุดประสงค์หลักของกองทุนบำนาญคือเป็นเงินกองทุนที่ออมไว้ใช้เมื่อยามเกษียณ ซึ่งเป็นเรื่องที่สำคัญที่สุดอย่างหนึ่งของทุกคนว่าเมื่ออยู่ในช่วงบั้นปลาย ชีวิตแล้วนั้น จะมีความเป็นอยู่ที่ยากลำบาก หรือสุขสบาย เงินเฟ้อคืออุปสรรคของชีวิตยามเกษียณ ธรรมชาติ ของการออมเงินใช้ในยามเกษียณคือ เป็นการลงทุนระยะยาว โดยทั่ว ๆ ไปเราจะเข้าสู่ตลาดแรงงานที่อายุประมาณ 25 ปีและเกษียณที่อายุประมาณ 55 ...